Thema Veertigdagentijd: De Geest waaiert breed uit

Veertigdagentijd 2026

Het thema van de Veertigdagentijd sluit aan bij het jaarthema 2025 – 2026, ‘Kijk! Laat je verrassen door het werk van Gods Geest’.
De diversiteit in onze samenleving is groot. De kerk krimpt. We geloven dat de Geest de kerk brengt waar mensen zijn, midden in het leven. Op meest onverwachte plekken zien we iets van Gods koninkrijk: aan de keukentafel, in de straat waar we wonen, de plek waar we werken, het schoolplein, het sportveld, het ziekenhuis en op podia. De heilige Geest waaiert breed uit, binnen en buiten de kerk. Laten we ons verrassen in deze tijd van inkeer, de Veertigdagentijd?
 

Basissymboliek van de liturgische schikkingen in de Veertigdagentijd 2026

Er is gekozen voor een tweedimensionale waaier. In het midden van de waaier staat een vaas waarin elke keer andere bloemen, takken of andere materialen geplaatst worden. Symbolisch staat de waaier voor beweging en communicatie, 40 dagen op weg naar een andere toekomst, een nieuw begin (Pasen).
 

1 maart 2026 - 2e zondag Veertigdagentijd

Jezus nam Petrus, Jakobus en diens broer Johannes met zich mee een hoge berg op.
Matteüs 17: 1

Het leven bestaat uit hoogte- en dieptepunten. Uit bergen en dalen. Op een berg kun je beter terugkijken op de weg die je bent gegaan en op de weg die je wilt gaan. Op een berg heb je uitzicht over jouw leven. Jezus en zijn leerlingen gaan een hoge berg op en ontmoeten twee grote profeten. Mozes en Elia gingen in gesprek met Jezus. Ze hebben vast en zeker gesproken over de weg van Jezus. Vermoedelijk hebben Mozes en Elia Jezus ondersteund in het kiezen van zijn bestemming. In Nederland hebben we geen bergen, maar we kunnen het af en toe wel ‘hogerop’ zoeken: op een stille plek God vragen om ons leven te leiden en de bestemming van ons leven overdenken. Openstaan voor stemmen en verhalen uit de Bijbel. Openstaan voor de weg van de Geest.

Drie bloemen, symbool voor
drie vrienden
die zorgen, meedragen met de
vriend
op diens onbekende weg,
in vertrouwen groeien.

Uitleg bij de schikking:
In de teksten van dit jaar worden Petrus, Jakobus en Johannes genoemd voor de namen van de drie profeten. Deze schikking richt zich niet op de profeten op de berg maar op de metgezellen van Jezus. De grote vaas wordt gevuld met water, bloemen en wilgentakken. Zand en stenen benadrukken de berg.
De zuidenwindlelie doet ergens denken aan een vogelnestje waarin telkens een bloemetje zich opent. Een andere naam voor deze bloem is vogelmelk. De bloem staat symbool voor onschuld en zuiverheid; de intenties van de drie metgezellen waren goed. De bandwilg wordt geassocieerd met groeien en vertrouwen. Een wilgentak die je in de grond steekt groeit in korte tijd uit tot een boom.

22 februari 2026 - 1e zondag Veertigdagentijd

Daarna werd Jezus door de Geest meegevoerd naar de woestijn
Matteüs 4: 1

De Veertigdagentijd is een tijd van inkeer en bezinning. Deze tijd kunnen we zien als een woestijnreis. Een periode van soberheid of duurzamer leven. Op de eerste zondag gaat de bijbellezing traditiegetrouw over de verzoekingen in de woestijn. Jezus wordt door de Geest naar de woestijn gebracht. Hij ontmoet de duivel, de tweespaltdrijver, die Hem verleidt. In ons menselijke bestaan lopen we door negatieve krachten in de wereld of door gedachten het risico van Gods weg af te raken. Zoals het stemmetje op je schouder: ‘Ach, je hebt het ook niet makkelijk, denk nu maar even aan jezelf.’ Laat je niet afleiden door verleidingen. Jezus laat zien dat je ‘nee’ kunt zeggen. Hij beroept zicht op Gods Woord. In het doopverhaal, even eerder, was de Geest in de gedaante van een duif op Jezus neergedaald. De stem van God had geklonken: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind ik vreugde.’ Dat was de basis voor de levensweg van Jezus. Voor ons geldt: sta open voor de wegen waarop de Geest ons brengt. Sta open voor de werking van de Geest midden in het leven, in onze omgeving.

   Zand, eindeloze vlakte,
onbekende verleidingen.
De Geest zal ons
helpen de weg te vinden.

Uitleg bij de schikking:
De grote vaas wordt gevuld met droog zand als symbool voor de woestijn. In de kleine vaas worden de lila bloemen van het duifkruid geplaatst. De duif wordt in de kunsten geassocieerd met de heilige Geest. Grassen van vorig seizoen zijn geweven in de waaier als teken van negatieve krachten.